Hõ trợ trực tuyến
Nhất Đại Thánh Sư -Tư Vấn Luận Án Nhất Đại Thánh Sư -Tư Vấn Luận Án
09.63.68.69.68
My status
Nhận hồ sơ Tuyển sinh CĐ-ĐH Y Dược-Sư Phạm Nhận hồ sơ Tuyển sinh CĐ-ĐH Y Dược-Sư Phạm
024.62.97.0777

Từ ngày : Đến ngày :
Chia sẻ share yêu cầu trong thời kỳ mới với việc phát triển năng lực quản lý lãnh đạo thuộc ngành giao dục đào tạo lên facebook cho bạn bè cùng đọc!
Post to MySpace! MySpace

yêu cầu trong thời kỳ mới với việc phát triển năng lực quản lý lãnh đạo thuộc ngành giao dục đào tạo


Lượt xem: 762 Tin đăng ngày: 21/07/2014 Bởi:

Lãnh đạo trường học hướng vào học sinh (người học), coi sự phát triển toàn diện cho mỗi học sinh làm trung tâm của mọi hoạt động của nhà trường, hướng mọi nỗ lực của nhà trường vào việc học tập của người học là yêu cầu hàng đầu trong lãnh đạo trường học của thế kỷ XXI. Quá trình giáo dục phải hướng tới người học với các biểu hiện sau:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO  TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ  ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ

 

 PGS.TS. Đặng Thị Thanh Huyền[1]

 

1. Trường học hướng vào người học và  yêu cầu phát triển năng lực lãnh đạo và quản lý GD&ĐT

Lãnh đạo trường học hướng vào học sinh (người học), coi sự phát  triển toàn diện cho mỗi học sinh làm trung tâm của mọi hoạt động của nhà trường, hướng mọi nỗ lực của nhà trường vào việc học tập của người học là yêu cầu hàng đầu trong lãnh đạo trường học của thế kỷ XXI. Quá trình giáo dục phải hướng tới người học với các biểu hiện sau:

  • Tính cá thể người học được đề cao.
  • Coi trọng trong mối quan hệ giữa lợi ích của người học với mục tiêu phát triển xã hội và mục tiêu phát triển cộng đồng, xã hội.
  • Nội dung giáo dục phải sáng tạo, theo nhu cầu người học.
  • Phương pháp giáo dục là cộng tác, hợp tác giữa người dạy và người học, công nghệ hoá và sử dụng tối đa tác dụng của công nghệ thông tin.
  • Hình thức tổ chức giáo dục đa dạng, linh hoạt phù hợp với kỷ nguyên thông tin và nền kinh tế tri thức nhằm tạo khả năng tối ưu cho người học lựa chọn hình thức học.
  • Đánh giá kết quả học tập trong trường học phải có những phán quyết chính xác về kiến thức, kỹ năng và thái độ người học và có tác động thúc đẩy người học tiến bộ.

Có thể khái quát 3 nhóm năng lực lãnh đạo và quản lý cơ bản mà người cán bộ quản lý giáo dục (CBQLGD) cần được thường xuyên bồi dưỡng, phát triển trong việc lãnh đạo, quản lý trường học:

Thứ nhất là  năng lực chuyên môn gồm năng lực chuyên môn theo ngành (Ví dụ: Văn, Toán,...) ; Năng lực chuyên môn hỗ trợ (Quản lý hành chính Nhà nước, Kinh tế, Luật pháp,Tin học, Ngoại ngữ) và năng lực chuyên môn về quản lý trường học (quản lý hoạt động dạy học, phát triển đội ngũ, Quản lý tài chính, phát triển các mối quan hệ của nhà trường....)

 Thứ hai là năng lực quan hệ con người gồm năng lực quan hệ con người đối với cá nhân (Hành vi, giá trị, nhân cách, tình cảm, động cơ, nhu cầu, thiên hướng, khích lệ, thuyết phục...) ; Năng lực quan hệ con người đối với nhóm (Hành vi, giá trị nhóm, ảnh hưởng, quyền lực, làm việc theo nhóm,thông tin, giải quyết xung đột…)

Thứ ba là năng lực khái quát gồm năng lực khái quát dài hạn (Thu thập phân tích thông tin, xây dựng chiến lược, quản lý thay đổi, ra quyết định, ...) và năng lực khái quát cập nhật (Đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, Hội nhập quốc tế...).

Khác với quan điểm truyền thống cho rằng người đứng đầu một tổ chức là người đặt ra mục tiêu, người ra quyết định và người chỉ huy, quan điểm mới cho rằng để có được “trường học hướng vào người học”, người lãnh đạo phải có một số năng lực sau:

  • Khả năng xây dựng tầm nhìn/ quan điểm được chia sẻ.
  • Khả năng hỗ trợ người khác nhìn thấy toàn bộ hệ thống
  • Biết cách làm việc cùng với mọi người
  • Thiết kế cấu trúc tổ chức.
  • Khởỉ xướng sự đổi mới
  • Phát huy năng lực của mỗi thành viên trong tổ chức hướng tới tương lai, giúp đỡ mọi thành viên cùng xây dựng phát triển nhà trường.

Để thực hiện được mục tiêu này, trước hết cần  quan tâm nhất việc xác định tầm nhìn chung cho nhà trường, thể hiện rõ sự lãnh đạo hướng vào người học. Phải xem các giáo viên như những nhà lãnh đạo bên cạnh mình, các bậc cha mẹ học sinh như những đồng sự, đồng thời huy động được công sức lãnh đạo từ nhiều nguồn đa dạng, gắn những hoạt động hàng ngày của nhà trường với những mục đích giáo dục và học tập của trường, cùng nhau hành động vì sự phát triển học sinh.  Người CBQLGD giỏi trong bối cảnh hội nhập hiện nay phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, thấm nhuần và vận dụng sáng tạo đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước; có những phẩm chất như: tính thông minh (IQ - Intelligence), tính sáng tạo (CQ - Creativity Quotient); có chỉ số trí tuệ xã hội (SI – Social Intelligence) và các chỉ số cảm xúc (EQ - Emotional Quotient), đạo đức (MQ -  Moral Quotient) cao; hiểu biết rộng, am hiểu sâu về một vài lĩnh vực chuyên môn, về chính trị - xã hội; biết dấn thân trong công tác, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm  trong hành động; vận dụng tốt khoa học quản lý hiện đại; nắm bắt và xử lý nhanh thông tin; nhạy cảm với cái mới; luôn bình tĩnh, sáng suốt trước mọi tình huống; có năng lực cao trong quyết định và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách, giải pháp; làm chủ nghệ thuật lãnh đạo, quản lý; thuần thục các kỹ năng lãnh đạo, quản lý như: giao tiếp, đàm phán, chinh phục, thu phục, thuyết phục đối tác, tập hợp, cuốn hút và khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, tiếp nhận đúng dư luận xã hội, giải quyết các xung đột trong tổ chức,…

2.Thực trạng năng lực quản lý GD&ĐT của đội ngũ CBQLGD

Hầu hết CBQLGD chưa được bồi dưỡng về quản lý GD&ĐT trước khi bổ nhiệm

Qua kết quả khảo sát thực  trạng đội ngũ CBQLGD triển khai quyết định 09, thí điểm đánh giá Hiệu trưởng THPT, THCS theo chuẩn và một số  nghiên cứu gần đây, có thể  thấy nhu cầu phát triển năng lực lãnh đạo và quản lý GD&ĐT đặt ra yêu cầu cấp bách đổi mới chương trình, nội dung, phương thức đào tạo.

Đa số CBQLGD được có vị trí đảm nhiệm trước khi được bổ nhiệm là giáo viên. Hầu hết họ chưa được đào tạo, bồi dưỡng về lãnh đạo và quản lý trường học trước khi bổ nhiệm. Tỷ lệ CBQLGD tham dự các chuyên đề bồi dưỡng về QLGD chưa cao, đặc biệt là CBQL GD Mầm non, phổ thông. Nội dung học tập chủ yếu về lý luận quản lý hành chính nhà nước và lý luận QLGD, ít tập trung vào kỹ năng lãnh đạo, đặc biệt là lập kế hoạch chiến lược

Chất lượng hiệu quả làm việc của đội ngũ CBQLGD chưa cao

Qua khảo sát cho thấy chất lượng, hiệu quả làm việc của đội ngũ CBQLGD chưa được đánh giá cao.  Đặc biệt là năng lực xây dựng tầm nhìn chiến lược của CBQLGD (chỉ có 80,8% CBQL trường phổ thông, 77% CBQLGD Mầm non, 76,1% CBQL Phòng, Sở GD được đánh giá là có kế hoạch dài hạn). Theo kết quả thí điểm đánh giá hiệu trưởng THPT theo Chuẩn hiệu trưởng tại một tỉnh phía Bắc, 22,9% hiệu trưởng tự đánh giá  đạt chuẩn ở mức trung bình, 60,4% đạt mức khá và chỉ có 16,7 ở mức tốt trong khi cấp trên đánh giá có tới 27,1% chưa đạt, 37% đạt chuẩn ở mức trung bình, 29,2% mức khá và 6,2% mức xuất sắc[2].

Hạn chế trình độ và năng lực của đội ngũ CBQLGD chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, tính chuyên nghiệp chưa cao; nhận thức về nội dung và phương pháp quản lý nhà nước, quản lý chuyên môn nghiệp vụ GD&ĐT còn yếu. Đa số CBQLGD chưa được đào tạo có hệ thống về quản lý, làm việc dựa vào kinh nghiệm cá nhân, tính chuyên nghiệp thấp. Năng lực điều hành, quản lý của một bộ phận CBQLGD còn bất cập trong công tác tham mưu, xây dựng chính sách, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và thực thi công vụ. Kiến thức về pháp luật, về tổ chức bộ máy, về quản lý nhân sự, nhất là về quản lý tài chính còn nhiều hạn chế dẫn đến lúng túng trong thực thi trách nhiệm và thẩm quyền, đặc biệt khi được Nhà nước phân quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Phần lớn CBQLGD còn bị hạn chế về trình độ ngoại ngữ, kỹ năng sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin.

3. Đề xuất đổi mới chương trình bồi dưỡng CBQLGD

Với các yêu cầu phát triển năng lực QLGD trong giai đoạn mới và thực trạng đội ngũ CBQLGD, việc nghiên cứu xây dựng chương trình bồi dưỡng CBQLGD thay thế chương trình hiện hành (Ban hành kèm theo quyết định số 3481/GD-ĐT ngày 01 tháng 11 năm 1997 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT) là một yêu cầu thực tiễn, cấp bách.

Theo chương trình hiện hành, có thể thấy người học chủ yếu được trang bị các kiến thức về lý luận, chính trị nhiều hơn là phát triển kỹ năng lãnh đạo và quản lý. Các nội dung bồi dưỡng ít chú ý phát triển năng lực quan hệ con người (nhóm: Ảnh hưởng, quyền lực, làm việc theo nhóm, thông tin, giải quyết xung đột...);  Năng lực khái quát dài hạn(Thu thập phân tích thông tin,  xác định tầm nhìn chiến lược, quản lý thay đổi, ra quyết định...)

 Với thời lượng 450 tiết, học viên được học tập các nội dung chính là: Chủ trương, đường lối: 90 tiết (20%); Nhà nước và quản lý hành chính nhà nước: 150 tiết (33%); Quản lý Nhà nước về GD & ĐT: 155 tiết (34%) và kiến thức chuyên biệt :45 tiết (10%), viết tiếu luận cuối khoá: 10 tiết (2%). Ý kiến đánh giá của nhiều khoá bồi dưỡng CBQLGD gần đây cho thấy học viên đã được học tập các nội dung về chủ trương, đường lối và quản lý hành chính nhà nước thì chương trình dành tới 50% thời gian cho các nội dung này. Phần nội dung có tên Quản lý Nhà nước về GD & ĐT thực chất là nghiệp vụ quản lý cơ quan/cơ sở GD&ĐT  thì có tới  95 tiết (21% tổng thời lượng của chương trình) về lý luận QLGD, trường học, các quan điểm QLGD. Các hoạt động QLGD chỉ có 45 tiết, nếu kể cả cả kiến thức chuyên biệt thì có 90tiết (20% tổng thời lượng của chương trình)[3].

Với thời lượng 10 tiết viết tiểu luận, học viên không thể có đủ thời gian thu thập thông tin, tư liệu để phục vụ viết báo cáo theo yêu cầu phát triển năng lực lãnh đạo, quản lý mà chủ yếu trình bày lại những công việc đã làm được về một nội dung trong chương trình.Học viên khó có thể có những ý tưởng sáng tạo để vận dụng tri thức trong thực tiễn.

Trên cơ sở các yêu cầu về năng lực lãnh đạo và nhu cầu bồi dưỡng, có thể xác định chương trình bồi dưỡng mới cần phát triển kiến thức, kỹ năng cơ bản về lãnh đạo và quản lý trường học, đặc biệt phát triển năng lực tư duy chiến lược, biết gắn tầm nhìn với hành động, phát huy những giá trị của cơ quan, nhà trường, và xã hội cho sự nghiệp phát triển GD&ĐT với nhiệm vụ trung tâm là nâng cao chất lượng GD&ĐT phục vụ công cuộc đổi mới phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phát triển trường học hướng tới học sinh. Người học cần  được bồi dưỡng những nội dung dựa trên nhu cầu thực tế của công tác đổi mới quản lý GD&ĐT của các cơ quan, trường học ở từng địa phương cụ thể; Học hỏi những kiến thức, kĩ năng, phương pháp, bài học và kinh nghiệm thực tiễn trong chương trình bồi dưỡng của một số nước trong khu vực và trên thế giới, lựa chọn áp dụng có chọn lọc vào thực tiễn giáo dục Việt nam.

Để thực hiện yêu cầu trên, cần được thiết kế khung chương trình mở, chú trọng đến phương thức bồi dưỡng đa dạng, linh hoạt. Xây dựng chương trình theo các module tương đối độc lập. Chương trình mang tính ứng dụng, sát thực tiễn, bảo đảm được những vấn đề lý luận nền tảng chung về QLGD và những kỹ năng QLGD phù hợp với đối tượng.

Từ tháng 3/2010, Học viện Quản lý Giáo dục đã trình lãnh đạo Bộ GD&ĐT phê duyệt kế hoạch xây dựng chương trình bồi dưỡng CBQLGD thay thế chương trình hiện hành. Chương trình được xây dựng cho các đối tượng chính sau:

  • CBQL trường mầm non
  • CBQL trường phổ thông
  • CBQL Trung tâm Giáo dục thường xuyên
  • CBQL trường Trung cấp chuyên nghiệp, đại học, cao đẳng
  • CBQLGD Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT

Việc phát triển chương trình đang được xúc tiến trên cơ sở các nội dung chính sau (bảng 1):

Với cấu trúc chương trình hiện tại, có thể thấy cách tiếp cận xây dựng chương trình được dựa trên tiếp cận đào tạo dựa trên năng lực (Competence based trainning) chú trọng đến kỹ năng lãnh đạo và quản lý với cách tiếp cận QLGD hiện đại. Các nội dung bồi dưỡng xuất phát từ nhu cầu bồi dưỡng của CBQLGD, có khả năng phát triển năng lực thực tiễn của người CBQLGD trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn cho thấy việc phát triển chương trình chi tiết và biên soạn tài liệu đòi hỏi có một cách nhìn tổng thể về chương trình của những người tham gia biên soạn. Để chương trình này có sức sống trong thực tiễn, việc tham khảo ý kiến của những cán bộ QLGD, hiệu trưởng, những chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tiễn là điều hết sức cần thiết, bên cạnh đó, thử nghiệm và tập huấn của giảng viên nguồn trước khi tổ chức thực hiện đại trà cũng cần được quan tâm thích đáng. Hơn hết, cần có sự quan tâm của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan sử dụng người học sau khi hoàn thành chương trình, phản hồi về những tác động thực tiễn sau khi hoàn thành khóa học. Một chương trình mở như vậy luôn được tiếp tục phát triển và sẽ có sức sống bền lâu.

 

Bảng . 1. Dự thảo khung chương trình bồi dưỡng CBQLGD Chương trình dành cho CBQL trường học[4]

Nội dung

Số tiết

PHẦN THỨ NHẤT

315

Module 1. ĐƯỜNG LỐI   PHÁT TRIỂN GD&ĐT VIỆT NAM

15

CĐ 1 . Đường lối phát triển GD & ĐT

15

Module 2.  LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ

30

CĐ 2. Giới thiệu về KHQL&QLGD

 

CĐ 3. Quản lý sự thay đổi

 

Module 3. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GD&ĐT

60

CĐ 4. Nội dung Quản lý Nhà nước về GD & ĐT

15

CĐ 5.  Quản lý và thực thi hệ thống văn bản QLNN  trong GD & ĐT

15

CĐ 6. Thanh tra, kiểm tra trong GD&ĐT

15

CĐ 7: Đánh giá, Kiểm định chất lượng trong GD&ĐT

15

Module 4. QUẢN LÝ NHÀ TRƯỜNG

165

CĐ 8. Lập kế hoạch phát triển nhà trường

15

CĐ 9. Quản lý hoạt động  dạy học và giáo dục trong nhà trường

45

CĐ 10. Quản lý hoạt động KH-CN và sáng kiến kinh nghiệm trong nhà trường

15

CĐ 11. Quản lý  nhân sự trong nhà trường

15

CĐ 12. Quản lý tài chính, tài sản trong trường học

30

CĐ 13. Xây dựng và phát triển các mối quan hệ của nhà trường (trong nước, quốc tế)

15

CĐ 14. Xây dựng và phát triển văn hoá trường học

15

CĐ 15. Quản lý ứng dụng CNTT, truyền thông trong trường học

15

MODULE 5. CÁC KỸ NĂNG HỖ TRỢ QUẢN LÝ TRƯỜNG HỌC

45

Kỹ năng giao tiếp trong quản lý trường học

 

Kỹ năng ra quyết định

 

Kỹ năng giải quyết xung đột

 

Kỹ năng làm việc theo nhóm

 

PHẦN THỨ HAI

45

THỰC TẾ

15

BÁO CÁO KẾT THÚC KHOÁ HỌC  (Viết 1 đề án 8-15 trang)

30

TỔNG CỘNG

360

 

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Ban Bí thư TW Đảng, Chỉ thị 40-CT/TW về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQLGD.

2. Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg ngày 11 tháng 01 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-20010”.

3. Quyết định số 3481/GD-ĐT ngày 01 tháng 11 năm 1997 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT ban hành chương trình bồi dưỡng CBQLGD&ĐT.

4. Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT  Ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.

5. Trường CBQLGD&ĐT, Khảo sát thực trạng và xây dựng quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ  quản lý giáo dục các cấp, Hà Nội, 2005.

6. Đặng Thị Thanh Huyền, Giải pháp phát triển giáo viên thành CBQLGD, Đề tài KH-CN trọng điểm cấp Bộ, Hà Nội, 2009.

 

[1]    Học viện Quản lý Giáo dục.

[2] Nguồn:  Bộ GD&ĐT, Hội thảo tổng kết thí điểm đánh giá Hiệu trưởng theo Chuẩn, Hà Nội, 2008.

[3] Quyết định số 3481/GD-ĐT ngày 01 tháng 11 năm 1997 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT ban hành chương trình bồi dưỡng CBQLGD.

[4] Nguồn: Thông báo của Học viện Quản lý giáo dục ngày 18/10/1010.

Bình luận
Liên hệ
Tìm kiếm
Tương tự
Viết bình luận về: yêu cầu trong thời kỳ mới với việc phát triển năng lực quản lý lãnh đạo thuộc ngành giao dục đào tạo
Họ tên*:
Email*:
Nội dung*:
Mã bảo vệ*:
   
Khu vực quy định Quy định về việc bình luận của bạn- Guide: commenting

yêu cầu trong thời kỳ mới với việc phát triển năng lực quản lý lãnh đạo thuộc ngành giao dục đào tạo

yêu cầu trong thời kỳ mới với việc phát triển năng lực quản lý lãnh đạo thuộc ngành giao dục đào tạo

Quy định về việc bình luận của bạn- Guide: commenting

Đăng nhập tài khoản
Các mục liên quan
Các mục quảng cáo
Thống kê truy cập
Đang Online: 420
Hôm nay:42479
Hôm qua: 38696
Trong tháng 736793
Tháng trước1768947
Số lượt truy cập: 106406629